ئاساسىي مەزمۇنغا ئۆتۈش
كېسەللىكلەر

قاچان دوختۇرغا كۆرۈنۈش كېرەك؟

چۆپ دورا بىلەن كۈتۈپ تۇرۇشقا بولمايدىغان، دەرھال كەسپىي داۋالىنىش تەلەپ قىلىدىغان بەلگىلەر. بۇ بەتتىكى ھەرقانداق بەلگە كۆرۈلسە، ئۆي داۋاسىنى توختىتىپ دوختۇرغا مۇراجىئەت قىلىڭ.

قاچان دوختۇرغا كۆرۈنۈش كېرەك؟
رەسىم: ئۇيغۇر تېبابىتى · ئۆز ئەسىرى · Wikimedia Commons

ئەسكەرتىش: بۇ بەت ئۆزىڭىزنى دىئاگنوز قىلىش ئۈچۈن ئەمەس. شەك قىلسىڭىز، بۇ يەردە يېزىلمىغان بولسىمۇ، چوقۇم دوختۇرغا كۆرۈنۈڭ.

01دەرھال تېز قۇتقۇزۇشقا تېلېفون قىلىدىغان ھالەتلەر

تۆۋەندىكى بەلگىلەرنىڭ بىرەرسى كۆرۈلسە كۈتۈپ تۇرۇشقا بولمايدۇ. چۆپ دورا، دەملىمە ياكى مەجۇن بۇ ھالەتلەردە ياردەم بەرمەيدۇ ۋە ۋاقىت يوقىتىش ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدۇ.

  • كۆكرەك ئاغرىقى ياكى كۆكرەكنىڭ ئېغىر سىقىلىشى
  • نەپەس قىسىلىشى، نەپەس ئېلىشنىڭ قىيىنلىشىشى
  • تۇيۇقسىز گەپ ئېلىشىش ياكى گەپنى چۈشەنمەسلىك
  • بەدەننىڭ بىر تەرىپىنىڭ تۇيۇقسىز ئۇيۇشۇشى ياكى ئاجىزلىشىشى
  • ھوشىدىن كېتىش ياكى ئويغاتقىلى بولماسلىق
  • تارتىشىش (تالما)
  • توختىمايدىغان قان كېتىش

02قىززىتما — قاچان خەۋپلىك

قىززىتما بىلەن بىللە بويۇن قېتىشى، ئېغىر باش ئاغرىقى، تېرىدە تارقالغان داغ ياكى نەپەس قىسىلىشى بولسا، ھارارەتنىڭ سانىغا قارىماي دەرھال دوختۇرخانىغا يەتكۈزۈلىدۇ.

چوڭلار
38.5°C دىن يۇقىرى، ئۈچ كۈندىن ئارتۇق داۋاملاشسا
بالىلار
39°C دىن ئاشسا — دەرھال
3 ياشتىن كىچىك بالا
ھەرقانداق يۇقىرى ھارارەتتە — دەرھال
3 ئايدىن كىچىك بوۋاق
38°C بولسىمۇ — دەرھال

03بالىلاردا ئالاھىدە دىققەت

بالىلارغا چوڭلارنىڭ دورا مىقدارىنى بېرىشكە قەتئىي بولمايدۇ. بىر ياشتىن كىچىك بوۋاققا ھەسەل بېرىلمەيدۇ.

  • سۇسىزلىنىش بەلگىلىرى — ئاغزى قۇرۇش، يىغلىغاندا كۆز يېشى چىقماسلىق، سۈيدۈكنىڭ ئازلىشى
  • داۋاملىق قۇسۇش ياكى ھېچنېمە يېيەلمەسلىك
  • ھالسىزلىنىپ ئۇخلاۋېرىش، ئويغانمىسى
  • نەپەس ئېلىشتا كۆكرەك ئارىلىقىنىڭ ئىچىگە تارتىلىشى

04سوزۇلۇپ كەتكەن بەلگىلەر

  • يۆتەل ئىككى ھەپتىدىن ئارتۇق داۋاملاشسا
  • بەلغەمدە قان كۆرۈلسە
  • سەۋەبسىز ئازغىنلاش
  • سۈيدۈكتە قان كۆرۈلۈش
  • ھەيىزدە ئادەتتىن تاشقىرى كۆپ قان كېتىش ياكى داۋاملىق ئاغرىق
  • بىر ئايدىن ئارتۇق داۋاملاشقان ھەرقانداق ئاغرىق

05ھامىلىدارلىق ھالىتىدە

ھامىلىدارلىقتا كۆپلىگەن چۆپ دورا ئىشلىتىلمەيدۇ — بەزىلىرى ھامىلە چۈشۈرۈش تەسىرىگە ئىگە. بۇ بېكەتتىكى ھەرقانداق دورىنى ئىشلىتىشتىن بۇرۇن چوقۇم دوختۇرىڭىز بىلەن مەسلىھەتلىشىڭ.

  • قان كېتىش — دەرھال
  • قاتتىق قورساق ئاغرىقى — دەرھال
  • بالىنىڭ ھەرىكىتىنىڭ ئازلىشى ياكى توختىشى — دەرھال

مەنبەلەر

  1. [1]World Health Organization · IMCI — Integrated Management of Childhood Illness: chart booklet · 2014
  2. [2]World Health Organization · WHO — Fever in children: when to seek care

مۇناسىۋەتلىك ماقالىلەر

بالىلارنىڭ قۇلىقىنى ئاسراڭ
كېسەللىكلەر

بالىلارنىڭ قۇلىقىنى ئاسراڭ

ئادەتتىكى گاس،گاچىلار ئاۋۋال گاس بۇلۇپ،ئاندىن كىيىن گاچا بۇلۇپ قالىدۇ،يەنى گاسلىق گاچىلىقنى كەلتۇرۇپ چىقىرىدۇ.دېمەك،بۇنىڭدىن بالىلارنىڭ قۇلىقىنى ئاسراشنىڭ مۇھىملىقىنى بىلىۋالالايمىز.بالىلارنىڭ قۇلىقىنى ئاسىراش ئۈچۈن ئاۋۋال قۇلاقنىڭ ئاددىي تۈزۈلۈشى ۋە ئەتراپىدىكى مۇناسىۋەتلىرى ھەققىدە چۈشەنچىگە ئىگە بولۇش لازىم.بوۋاقلار تۇغۇلغاندىن كېيىن ئۇلارنىڭ گال،كېكىردەك،ئېغىز بوشلۇقى ۋە تىل قاتارلىقلانىڭ تۈزۈلۈشى ئادەتتىكى بالىلارنىڭكىگە ئوخشاش بولىدۇ.قۇلاق – تاشقى قۇلاق،ئوتتۇرا قۇلاق ۋە ئىچكى قۇلاق دەپ ئۈچ قىسىمغا بۆلۈنىدۇ.تاشقى ۋە ئوتتۇرا قۇلاق ئارىسىدا قۇلاق پەردىسى (ناغرا پەردە )بولۇپ،بىر – بىرىنى ئايرىپ تۇرىدۇ.ئوتتۇرا قۇلاق ئىچىدە ئۈچ پارچە ئاڭلاش سۆڭىكى بولۇپ،ئۆز ئارا ئۇلىنىدۇ.ئۇ،ئاڭلاش سۆڭىكى ئۇلانمىسى دەپ ئاتىلىدۇ.تاشقى ۋە ئوتتۇرا قۇلاق ئاۋاز يەتكۈزۈپ بېرىش قورۇلمىسى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.ئىچكى قولاق – دەلىز (دالانچا ) ۋە قولاق قولۇلىسىىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.دەلىز تەڭپڭلۇقىنى،قولاق قولۇلىسى ئاڭلاشنى باشقۇرىدۇ.دەلىزدە كېسەللىك يۈز بەرسە باش قېيىش،كۆڭۈل ئاينىش،قۇسۇشتەك ئالامەتلەر يۈز بېرىدۇ.بۇ مېنېرى سىندۇرمىسى دەپ ئاتىلىدۇ.قۇلاق قولۇلىسىدە كېسللىك يۈز بەرسە گاسلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.بۇ.نېرۋا خاراكتىرلىك گاسلىق دەپ ئاتىلىدۇ.ئوتتۇرا قۇلاقتا بىر كانال بولۇپ،يۇتقۇنچاققا تۇتىشىدۇ.ئۇ،قۇلاق – يۇتقۇنچاق كانىلى دەپ ئاتىلىدۇ.بوۋاقلار بىلەن چوڭلارنىڭ قۇلاق – يۇتقۇنچاق كانىلى قىسمەن ئوخشاشمايدۇ.بوۋاقلارنىڭ قولاق – يۇقۇنچاق كانىلى نىسبەتەن تۈز،كەڭرى ۋە كالتە بولىدۇ.بۇ،بوۋاقلار ئاسانلا ئوتتۇرا قۇلاق ياللۇغى بىلەن ئاغرىشنىڭ ئاناتومىيلىك سەۋەبى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.قۇلاق – يۇتقۇنچاق كانىلىنىڭ يۇقىرسىدا بەزسىمان تەنچە،ئىچى تەرپىدە بۇرۇن بوشلۇقى،تۆۋەن تەرپىدە بادامسىمان بەز بولۇپ،ئەگەر بۇ ئورگانلارنىڭ بىرەرسىدە كېسەللىك بولسا قۇلاققا تەسىر يېتىشى مۇمكىن.ئاۋاز تاشقى قۇلاق ئارقىلىق قۇلاق ناغرا پەردىسىگە ئۆتىدۇ.ئاندىن ئاڭلاش ئۇلانمىسى ئارقىلىق ئاڭلاش نېرۋىسىنىڭ قوزغىلىشىنى ئىلىگىرى سۈرۈپ،ئاۋاز دولقۇنى مەركەزگە يېتىپ بېرىپ ئاڭلاش سېزىمىنى ھاسىل قىلىدۇ. جىددىي خاراكتىرلىك ئوتتۇرا قۇلاق ياللۇغى،سوزۇلما خاراكتېرلىك يىرىڭلىق ئوتتۇرا قۇلاق ياللۇغى،كاتار خاراكتىرلىك ئوتتۇرا قۇلاق ياللۇغى،قۇلاق كىرى،قۇلاقتىكى يات نەرسىلەر،نېرۋا خاراكتېرلىك گاسلىق قاتارلىقلار قۇلاقنىڭ ئاڭلاش ئىقتىدارىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ.

كاناي ياللۇغى
كېسەللىكلەر

كاناي ياللۇغى

بۇ كىسەللىك دىماغدىن چۈشكەن نەزلە سۇيۇقلىقىنىڭ كانايغا قۇيۇلىشى ياكى كاناي مىزاجىنىڭ ماددىلىق ياكى ماددىسىز بۇزىلىشى، سوغۇق ئۆتۈپ كېتىش تۈپەيلىدىن كاناي ۋە كاناي شېللىق پەردىلىرىدە ياللۇغلىنىش، قان تولۇش ۋە سۇلۇق ئېششىق پەيدا بولۇپ، كىلىنىكىدا يۆتىلىش، قىزىش، بەلغەم تۈكۈرۈش بىلەن ئىپادىلىنىدىغان، قىش كۈنلىرى كۆپ ئۇچرايدىغان بىر خىل نەپەس سېستىما كىسەللىكلىرىدىن ئىبارەت. داۋالاش: 1- رېتسىپ: زىغىر، بىھى ئۇرىقى قاتارلىقلارنى بىر ئۇچىمدىن ئىلىپ، قايناق سۇغا چىلاپ شىرنىسى ئىچىپ بىرىلىدۇ. 2- رېتسىپ: بىھىنىڭ ئۇرىقىن دائىم شۈمۈپ بەرسە مەنپەئەت قىلىدۇ. 3- رېتسىپ: ئاقلەيلى گۈلى بىر سىقىم، ئاقلەيلى ئۇرىقى ئۈچ چىمدىم، ھەمشىباھار گۈلى بىر سىقىم، بىھى ئۇرىقى ئۈچ چىمدىم، ئەنجۈر مونىكى بەش تال قاتارلىقلارنى بىر چىنە سۇدا قاينىتىپ، يىرىمى قالغاندا سۈزۈپ ئىلىپ ئىچىپ بىرىلىدۇ. 4- رېتسىپ: زىغىر يىغىدا تاماق ئىتىپ يىگەندە كاناي ياللۇغىنىڭ ساقىيىشى تىزرەك بولىدۇ. 5- رېتسىپ: كۆك قاپاقنى ئىزىپ مەلھەم ھالەتكە كەلتۈرۈپ، ئىككى تارغاقنىڭ ئارلىقىغا تىڭىپ قويىلىدۇ. 6- رېتسىپ:

ئۇيغۇر تېبابىتى

مىڭ يىللىق شىپا ئىلمى

تەييارلىق باسقۇچىدا

پات يېقىندا ئېچىلىدۇ

ئۇيغۇر تېبابىتىنىڭ خام دورىلىرى، پىششىق دورىلىرى، ئاددى رېتسىپلىرى ۋە كېسەللىك تۈرلىرى ھەققىدىكى مەلۇمات ئامبىرى تەييارلىنىۋاتىدۇ. بېكەت تولۇق پۈتكەندىن كېيىن ئېچىلىدۇ.

سوئالىڭىز بولسا بىز بىلەن ئالاقىلىشىڭ